كليد واژهها: مسئوليت مدني – مالك – متصرف – حقوق ايران – حقوق انگلستان – حقوق آمريكا.
فهرست مطالب
عنوان صفحه
گفتار نخست: مسئوليت مدني و تفاوت آن با ديگر انواع مسئوليت… 5
گفتار دوم: مفهوم شيء، مالك و متصرف… 11
گفتار سوم: مسئوليت ناشى از شئ و فعل انسان 17
بحث نخست: مسئوليت مدنى ناشى از شئ 18
بحث دوم: مسئوليت مدنی ناشى از فعل انسان 18
گفتار چهارم: مالكيت و حدود آن 19
بحث نخست: قاعده يد (حق مالكيت) 20
بحث دوم: سوء استفاده از حق مالكيت 21
گفتار دوم: فرض تقصير (اماره تقصير) 25
گفتار سوم: ايجاد خطر (مسئوليت بدون تقصير) 26
مصاديق مسئوليت مدنى بر اساس حق مالكيت و نگهدارى
مبحث نخست: مسئوليت مدنى مالك و متصرف بنا 29
گفتار سوم: خسارت ناشى از بنا 38
بحث نخست: خسارت ناشي از ويراني.. 39
بحث دوم: خسارت در غير مورد ويراني.. 40
گفتار پنجم: مبناي مسئوليت مالك يا متصرف… 45
بحث نخست: مبناي مسئوليت در برابر واردين مجاز. 46
بحث دوم: مبناي مسئوليت در برابر واردين غير مجاز. 48
مبحث دوم: مسئوليت مدني مالك و متصرف حيوان. 53
گفتار نخست: مفهوم حيوان و اشخاص مسئول. 54
بحث نخست: حيوان تحت مالكيت يا تصرف باشد. 58
بحث دوم: خسارت ناشي از عمل حيوان باشد. 61
گفتار سوم: مبناي مسئوليت مالك يا متصرف حيوان. 63
مبحث سوم: مسئوليت مدنى مالك و محافظ وسيله نقليه 73
گفتار نخست: مسئوليت مدنى مالك و محافظ وسيله نقليه موتورى زمينى 74
بحث نخست: وسيله نقليه موتورى زمينى 74
بحث سوم: مبناى مسئوليت در حوادث رانندگى 81
گفتار دوم: مسئوليت مدني ناشي از ديگر وسايل نقليه. 89
بحث نخست: وسيله نقليه غير موتوري.. 89
بحث سوم: وسايل نقليه هوايي.. 96
مبحث چهارم: مسئوليت مدني ناشي از شي.. 100
خسارت و موارد معافيت از مسئوليت مدني
مبحث نخست: شرايط خسارات و انواع آن. 104
بحث نخست: ضرر بايد مستقيم باشد. 106
بحث سوم: ضرر جبران نشده باشد. 109
بحث چهارم: ضرر قابل پيشبينى باشد. 110
مبحث دوم: موارد معافيت از مسئوليت مدنى 115
گفتار دوم: دخالت شخص ثالث 118
گفتار سوم: تقصير زيانديده 120
گفتار چهارم: فقدان رابطه سببيت 122
چكيده انگليسي
مقدمه
الف) بيان و مسأله تحقيق
پيشرفت سريع و حيرتزاي علوم سبب ايجاد تحولات و تغييرات اساسي در تمام شئون زندگي بشر گرديده، چه در گذشتههاي نه چندان دور كه زندگي بشر از اين همه دستاورد علمي و فني محروم بود وجود قواعد ومقررات گوناگون كه متضمن حفظ نظم و برقراري عدالت اجتماعي باشد ضرورتي نداشت و بشر قادر به پيشبيني چنين وضعيتي نبود با توليد و افزايش امكانات و وسايلي چون خودرو و مواد شيميايي و مكانيكي هر چند بشر به رفاه و آسايش نسبي دست يافت اما خطرات و تهديدهاي براي انسان به همراه داشت. اينجانب در اين مقال بر آن است که مسئوليت مدني مالك و متصرف را نسبت به اشياء به طور اعم و اموال تحت مالكيت و تصرف خود از زواياي مختلف مورد بررسي وتدقيق قرار داده، و زواياي پنهان و پيداي آن را در حد قلت بضاعت علمي خود و کمبود منابع موجود در حقوق ايران و انگلستان و آمريكا مورد بررسي قرار دهد.
ب) اهميت و ضرورت تحقيق
براي برقراري نظم و ايجاد عدالت اجتماعي مساعي لازم توسط اهل فن ضروري است. گرچه آثار و تأليفات فقهي قابل توجهي توسط فقهاي عظام در حوزههاي كلي حقوق از جمله مسئوليت مدني صورت گرفته در زمينه مورد بحث كار جدي و منضبطي صورت نگرفته و آن هم همانطور که معروض افتاد به علت سادگي روابط اجتماعي و فقدان وسايل و اموال و اشياء متعدد به شكل كنوني بوده است. در شرايط فعلي كه اشياء متأثر از پيشرفتهاي حيرتزاي علم و صنعت و تكنولوژي رشد خارقالعادهاي داشته است طبيعي است متناسب با اين پيشرفتها تمهيداتي براي جلوگيري از بروز ضرر ناشی از وسايل مزبور و در صورت حدوث ضرر جبران آن انديشيده شود. قوانين و رويه قضايي و تا حدودي دكترين حقوقي در كشور ما نتوانستهاند خود را همگام با تغييرات مذكور پيش ببرند. نظر به اينكه دركشورهاي انگلستان و آمريكا در حوزه مسئوليت مدني ناشي از اشياء كارهاي زيادي صورت گرفته است تحقيق و بررسي در موضوع با جهتگيري تطبيقي مفيد فايده خواهد بود.
ج) سؤالات تحقيق
- مبناي مسئوليت مدني مالک و متصرف اشياء چيست؟
2.معيار حفاظت و مراقبت از اشياء تحت تملك و تصرف شخصي است يا نوعي؟
- آيا مالك و متصرف در قبال مالي كه از آن اعراض نموده است مسئول است؟
- خطرناك بودن يك شئ يا حيوان در مسئوليت مالك يا متصرف چه تأثيري ميتواند داشته باشد؟
د) فرضيههاي تحقيق
- در حقوق ايران مبناي مسئوليت مدني در خصوص خسارت ناشي از اشياء برپايه تقصير است. در حقوق انگلستان و آمريكا رويه قضايي و قوانين با در نظر داشتن معيار مراقبت و حفاظت از اموال به سمت مسئوليت نوعي گرايش دارند.
- معيار حفاظت و مراقبت به صورت نوعي است البته در ارزيابي بايستي شرايط و اوضاع و احوال زمان و مكان ملحوظ نظر قرار گيرد.























